Hoe gaat eigenlijk een bisschopswijding?

Op zaterdag 3 juni is het groot feest in ons bisdom.

De nieuw gekozen bisschop, Mgr. Van den Hout, zal in Groningen de wijding tot bisschop ontvangen. Hoe gaat dit in z’n werk?

Als eerste moet je even stilstaan bij de betekenis van een bisdom.

In onze Rooms-Katholieke Kerk is een bisdom de plaatselijke Kerk.

Alle ‘ingrediënten’ die een Kerk tot Kerk maakt, zijn erin aanwezig. Op de eerste plaats gaat het om een groep gelovigen. Ten tweede om  iemand die deze groep leidt: een bisschop. Zo’n ‘opperpastoor’ kan natuurlijk niet alles alleen doen. Hij heeft hiervoor priesters en diakens die delen in zijn bestuurlijke, verkondigende en heiligende taken. Pastoraal werk(st)ers hebben een zending van de bisschop ontvangen. Zo delen ze ook mee in het pastorale werk dat uiteindelijk uitgaat van de bisschop. Uiteraard hebben alle gedoopten een eigen taak in de kerk!

Het bisdom is opgedeeld in parochies en andere verbanden waarin de gelovigen georganiseerd zijn. Alle bisdommen samen vormen de Wereldkerk. Ze zijn eigenlijk allemaal even belangrijk. Alleen het bisdom Rome springt eruit: haar bisschop is meteen ook paus en leider van alle Rooms-Katholieken.

 

Een bisschopswijding vindt plaats tijdens een plechtige eucharistieviering waarin alle geledingen van de plaatselijke Kerk aanwezig zijn. Parochiebesturen, autoriteiten, katholieke organisaties, pastores, enz. enz. zullen worden uitgenodigd.

De link met Rome wordt gemaakt door de aanwezigheid van de pauselijke nuntius, de ambassadeur van de H. Stoel in Nederland. Op dit moment is dat Mgr. A. Cavalli. Hij zal de benoemingsbul bezorgen bij het Kathedraal Kapittel. Deze pauselijke bul wordt tijdens de wijding voorgelezen. Het Kapittel moet nagaan of de bul wel klopt!

Aan de wijdeling worden een aantal vragen gesteld die het wezen van het ambt aanduiden. Ze lijken op de vragen die bijvoorbeeld tijdens een doopplechtigheid aan de eigenlijke doop voorafgaan.

Als voorbede wordt de litanie van alle heiligen gezongen.

 

De kern van de wijding wordt gevormd door handoplegging en gebed. We vinden in het Nieuwe Testament al aanwijzingen dat de apostelen hun medewerkers de handen oplegden en zo – in kracht van de Heilige Geest – hen toerustten om het evangelie te verkondigen en de gemeenschappen op te bouwen.

Volgens de katholieke leer is het opleggen van de handen ononderbroken van generatie op generatie doorgegaan. We noemen het de ‘apostolische successie’. Mgr. Van den Hout zal door kardinaal Eijk worden gewijd. Eijk heeft toentertijd de handen opgelegd gekregen van kardinaal Simonis: Simonis is weer gewijd door kardinaal Alfrink (en zo kun je dus steeds doorgaan).

Voor een bisschopswijding zijn minstens drie bisschoppen nodig. Naast kard. Eijk zal onze oud-bisschop Mgr. De Korte (nu van De Bosch) en Mgr. Mutsaerts (hulpbisschop van Den Bosch) deze taak verrichten. Als drietal geven ze o.a. de eenheid tussen de katholieke bisdommen aan.

Alle andere aanwezige bisschoppen leggen ook de handen op en bidden het wijdingsgebed mee.

Na handoplegging en het wijdingsgebed volgen de zogenaamde ‘verklarende riten’. Bij een huwelijksplechtigheid is het uitwisselen van de ringen zo’n rite. Bij de bisschopswijding gaat het resp. om de zalving met chrisma van het hoofd, de overhandiging van het evangelieboek en de overreiking van ring, mijter en staf.

 

Nu is Mgr. Van den Hout gewijd bisschop, maar hij vervult nog niet het ambt van bisschop van Groningen Leeuwarden. Pas als hij op de bisschopszetel, de cathedra, is gaan zitten, heeft hij alle verkondigende, bestuurlijke en heiligende taken van de Kerk van Groningen Leeuwarden op zich genomen. Alle collega’s begroeten hem in hun midden.

De nieuwe bisschop leidt vanaf nu als hoofdcelebrant de viering.

Daarna volgt een gewone Eucharistieviering maar wel met een feestelijk en sterk diocesaan karakter.

Met alle geledingen van de Kerk van Groningen Leeuwarden – en natuurlijk met de vele gasten – zal de nieuwe bisschop de Eucharistie vieren.

Pastor Bert van der Wal

Deel dit artikel