Heilige van de maand: Heilige Gregorius de Grote, paus en kerkleraar.

Paus Gregorius I (590-604) speelde een grote rol in de missiegeschiedenis van de Kerk van Rome. Zijn bijnaam ‘de Grote’ draagt hij omdat hij belangrijk werd in de geschiedenis.

Gregorius werd geboren op één van de heuvels van Rome als zoon van Gordeanus en Sint Silvia. en was afkomstig uit een welgestelde Romeinse familie die uitgebreide landerijen bezat rondom Rome en op Sicilië. Als jongeman gaat hij studeren en komt daarna in overheidsdienst.

In 573 werd hij prefect van Rome en verantwoordelijk voor de ordehandhaving in Rome en omliggende gebieden. Na de dood van zijn vader, besloot hij zijn wereldlijke leven op te geven. Hij verbouwde het familiepaleis op de Coeliusheuvel tot een benedictijnenklooster en stichtte zes andere kloosters op de Siciliaanse landgoederen van zijn familie. Gregorius zelf trad in als broeder.

Gregorius staat bekend als een goede bestuurder en organisator. Paus Benedictus I benoemde Gregorius tot regionarus, een deken die toezicht houdt op zeven kerkelijke districten van Rome, en met speciale verantwoordelijkheid voor het plaatselijke bestuur en armenzorg. Na verloop van tijd werd hij pauselijk nuntius bij de Byzantijnse keizer in Constantinopel. Daarna keerde Gregorius terug naar zijn klooster en kon daar ruim vijf jaar ongestoord leven. In 590 overleed paus Pelagius aan de pest en werd hij zijn opvolger. Gregorius was de eerste monnik die als 63e de pauselijke troon betrad weliswaar met de nodige tegenzin. Direct na zijn aantreden onttrok hij grote sommen uit de schatkist om de graanvoorraad van de stad aan te vullen en het leed in de stad te verlichten.

Als paus onderscheidde hij zich door zijn theologisch gezag en zijn missionaire inzicht. Zo gaf hij opdracht om Engeland te kerstenen. Zijn liefde voor zieken en armen was legendarisch. In totaal schreef paus Gregorius I in zijn leven meer dan 850 brieven en ook diverse boeken: deze zijn praktisch van aard. De naam van Gregorius de Grote leefde voort in het gregoriaans, hoewel het betwijfeld wordt welke invloed hij op de kerkmuziek heeft uitgeoefend. Het gregoriaans werd door Gregorius weliswaar vastgelegd en aan de kerken van de Latijnse ritus opgelegd, maar de teksten en melodieën van de zangwijze waren ook in de 6e eeuw al eeuwenoud. Gregorius stierf op 12 maart 604.

Samen met Augustinus, Ambrosius en Hiëronymus behoort hij tot de Grote Kerkvaders van het Westen. Hij stond aan de wieg van het middeleeuwse Europa, met Rome als centrum van de katholieke christenheid. In 1295 ontving hij de eretitel van Kerkleraar. Zijn feestdag in het Westen is 3 september. In Nederland draagt de landelijke organisatie voor liturgische muziek in de Katholieke Kerk de naam Nederlandse Sint-Gregoriusvereniging.

Deel dit artikel