Transeamus

 

„Transeamus usque Bethlehem et videamus hoc verbum quod factum est.“

Laat ons naar Bethlehem gaan en het woord aanschouwen dat (mens) geworden is.

 

Het Transeamus van de componist Hubert Cuypers is met afstand mijn favoriete kerstlied. Kerstmis is geen feest als het Transeamus niet te horen is geweest. Als kind moet ik het al gehoord hebben in de kerstnachtviering in de kerk in Bedum. Later als organist kwam me de muziek ineens weer heel bekend voor: de trage inzet van de heren met het “Tran-se-a-mus” en de sopranen die met heel veel “Glo-ho-ho-ho-ho-ria’s” en het hele hoge “hominibus” (was het geen hoge G?) het stuk tot een apotheose brachten.

 

Geen enkel feest is zo omgeven met tradities en herinneringen als het Kerstfeest. Muziek speelt daarbij een belangrijke rol, hoe banaal ook. Zelfs Bing Crosby met het steeds onwaarschijnlijker wordende “White Christmas” en het tenenkrommende “Last Christmas” van Wham, ja zelfs “Flappie” van Youp van ’t Hek kan in deze tijden een gevoelige snaar raken. Ik ben benieuwd welke favoriete kerstnummer elders in deze Rots en Bron worden genoemd.

 

Transeamus. Deze woorden kunnen ons in deze kersttijd uit onze comfortzone halen. “Laten we gaan” zijn woorden die nog vele mensen tegen elkaar zeggen. Gedwongen door de omstandigheden verlaten ze huis en haard op weg naar een onzekere toekomst in een ander, hopelijk veilig land. De grenzen van Europa blijken dat vaak torenhoog te zijn. Paramilitaire milities jagen vluchtelingen weg of sturen wankele bootjes terug de zee op. Mensen worden gebruikt in geopolitieke spelletjes.

 

Het schilderij Madonna del Mare Nostrum (Onze Lieve Vrouw van de Middellandse Zee) van de schilder Hans Versteeg doet ons met andere ogen kijken naar moeder en kind. Niet in doeken gewikkeld, maar in isolerende aluminiumfolie. Waar komen ze vandaan en waar gaan ze naar toe? Blijkt ook in hun herberg geen plaats te zijn? Iemand schreef over dit schilderij: “Het kind lijkt mij wel aan te kijken. Met een blik, veel te ernstig voor zo’n jong kind, lijkt hij te zeggen: ‘En jij? Durf je uit je comfortzone te komen en plaats te maken in je herberg voor ons? Wil jij je overvloed, je warmte en je veiligheid delen met ons, die niks meer hebben?”.

 

Transeamus. Laten we gaan. Gáán, over de drempel van het nieuwe jaar. Met hopelijk minder verdeeldheid en minder corona en meer verbondenheid, meer gastvrijheid en een ruime blik naar buiten. Daar waar mensen moeten gaan op zoek naar een toekomst. Zoals ook toen, een jong gezin op weg was gegaan naar Bethlehem.

“Glo-ho-ho-ho-ho-ho-ria et in terra pax hominibus bonae voluntatis, et in terra pax.”

Ere en vrede op aarde voor de mensen van goede wil, en vrede op aarde.

 

Mede namens pastor Nellie Hamersma een Zalig Kerstfeest en een voorspoedig 2022.

 

pastoor Albert Buter

 

Deel dit artikel