In 1783 werd in Oude Pekela aan de rand van de roomse wijk een Rooms-Katholieke kerk gebouwd, die gewijd was aan de Heilige Willibrordus. In 1783 mochten de Pekelders alsnog een Rooms-Katholieke parochie stichten, op voorwaarde dat de kerk er aan de buitenkant als een woonhuis uitzag. Zo gebeurde.
Op 5 november 1783 werd uiteindelijk de eerste viering van de Sint Willibrordusparochie gehouden, waar toen, (hou je vast) zo’n vierduizend mensen aanwezig waren.
In 1896 is deze kerk vervangen door onze huidige kerk met pastorie aan de Feiko Clockstraat, beide ontworpen door de architect Nicolaas Molenaar, leerling van Pierre Cuypers. Die oude kerk in de roomse wijk is in 1908 afgebroken.
Architect Molenaar ontwierp een neogotische kruisbasiliek met een toren boven de entree. De toren heeft veel weg van de toren die Pierre Cuypers ontwierp voor de Sint-Willibrorduskerk van Sappemeer. Deze kerk werd zo imposant omdat scheepsbouwer en papierfabrikant Freerk Liefkes Drenth van de Union de bouw financieel ondersteunde. Op 9 juni 1896 werd deze kerk ingewijd door aartsbisschop van de Wetering. Na de grote restauratie van 1985-1989, waar toen zeer actieve parochianen bij betrokken waren, staat deze kerk sinds 1994 op de monumentenlijst.
Zij is beeldbepalend: of je nu uit Veendam, Stadskanaal, Winschoten, Blijham of Boven-Pekela komt… ze is een baken.
Ze was opnieuw aan een opknapbeurt toe, aan renovatie, restauratie na 40 jaar en aan herstel aardbevingsschade. Dat gaat gebeuren vanaf
13 april… hoe het ook kwam of komt, ze zou al de komende maanden dicht… we zouden ons
al herpakken… hoe gaan we het doen?
Echter, met de hele kleine groep kerkgangers en vrijwilligers en zeer trouwe mensen in het ledenbestand, is op 6 april het doek gevallen. Hier, waar ooit pastoor Pastoor Eekman, die hier pastoor was van 1890 tot 1906, voor het eerst Eucharistie vierde met een grote katholieke Pekelder gemeenschap, hebben we op tweede paasdag voor het laatst Eucharistie gevierd – niet met elkaar voor het laatst, zeker niet, maar in dit kerkgebouw voor het laatst.
Deze kerk is niet veranderd, ons geloof ook niet… God ook niet … maar de tijd wel…en de mensen ook… niets is meer zoals in 1896…
We kunnen niet anders dan leven met de tijd én met elkaar… elkaar vasthouden, blijven ontmoeten – zoals we al zouden doen tijdens deze opknapperiode van de kerk…
Met elkaar, met ontelbare herinneringen, met een glimlach en een traan bidden we God dat Hij ons als gelovigen behoedt en behoudt, ook onze kleine gemeenschap, en ons het vertrouwen geeft dat we als kerkgenoten in Pekela een nieuwe tijd ingaan maar niet zonder Paasgeloof, niet zonder elkaar.
Ik wens u troost toe, warmte in de koude, en vertrouwen.
Pastor Nellie Hamersma-Sluis
Overleden pastoors:
Pastoor J.A. Eekman, bouwpastoor (+1906)
Pastoors: Johannes Padberg, Antonius Tombrock, Simon Hegge, Theodorus Otten, Gerardus Oude Hendrikman, pastoor Bart van den Barselaar (+ 1999), pastoor Jan Bootsma (+2016), pater Teun Bakels SJ (+2025, afgelopen december overleden).